Dava Takvimi

October 2019

Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
1
2
3
4
5
6
7
8
  • Gezi Davası / Gezi Trial
9
  • Gezi Davası / Gezi Trial
  • Büyükada Davası / Büyükada Trial
10
11
  • İHD Malatya Şb. Bşk. Gönül Öztürkoğlu Davası
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
Osman Kavala
tutuklu yargılanıyor
Gezi Davası

İş insanı Osman Kavala, Türkiye’de sivil toplumun öncülerindendir. Kavala, 1982’de atıldığı aktif iş hayatı sırasında hem kurduğu şirketler hem de kurucuları arasında olduğu sivil toplum örgütleri aracılığıyla Türkiye’de demokrasi, insan hakları ve çokkültürlülük alanında faaliyetlere ön ayak olmuştur. 1999 İstanbul Depremi’nin ardından önayak olduğu dayanışma faaliyetlerinden sonra, tamamen sivil toplum alanına yönelmiştir. Birçok sivil toplum kuruluşunun kuruculuğunu üstlenen Kavala, bu kuruluşlar vesilesiyle kültürel çeşitliliğin tanınmasını, kültür-sanat diyaloğunu geliştirmeyi, kültürel işbirliğini güçlendirmeyi ve kültürel mirası korumayı hedeflemiştir.

Kavala, 18 Ekim 2017’de gözaltına alındı ve 15 gün gözaltında tutulduktan sonra 1 Kasım 2017’de “Gezi eylemlerinin yöneticisi olmak” ve “15 Temmuz darbe girişimine katılmak” suçlamalarıyla tutuklanarak Silivri Cezaevi’ne konuldu. Halen aynı cezaevinde tutuluyor.

Kavala hakkındaki soruşturma daha sonra genişleyerek yeni operasyonlara dönüştü. Bu kapsamda 2018 yılının Kasım ayında düzenlenen operasyonda, Yönetim Kurulu Başkanı olduğu Anadolu Kültür çalışanlarının da aralarında olduğu 13 akademisyen ve hak savunucusu gözaltına alındı. Gözaltına alınanlardan Yiğit Aksakoğlu tutuklanarak cezaevine gönderildi.

Kavala’nın tutuklanmasına “Anayasal düzeni değiştirmeye teşebbüs” ve “Hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs” iddiaları gerekçe gösterilse de 1 yıl 4 ay boyunca Kavala hakkındaki suçlamaları anlatan bir iddianame hazırlanmadı. Bu süre zarfında avukatlarının, “kişilerin adil yargılanma, belgelere ulaşma, masumiyet hakkını ihlal eden bir durum” diye niteleyerek, tahliye edilmesi istemiyle yaptıkları 20 başvurunun hepsi reddedildi.

Bu süre zarfında Kavala, tutukluluğuna dair hak ihlali olduğu gerekçesiyle Aralık 2017’de Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu. Anayasa Mahkemesi’ne 2017 yılının Aralık ayında yaptığı bireysel başvuru, 22 Mayıs 2019’da oy çokluğuyla reddedildi. Ret gerekçesinde iddianamede yer alan suçlamalar konusunda ısrar ediliyor ancak Anayasa Mahkemesi’nin kararına Mahkeme’nin Başkanı Zühtü Arslan da karşı çıkıyordu. Karşı oy kullanan 5 üyeden biri olan Arslan iddianameyi “Kavala’nın Gezi’ye katılması ve desteklemesi tek başına suçlu olduğunu göstermez,” sözleriyle eleştirdi, “başvurucunun tutuklanması için gerekli kuvvetli belirtinin soruşturma makamlarınca gösterilemediğini,” vurguladı.

Benzer bir başvuru Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) de yapıldı. 7 Haziran 2018’deki bu başvuru Ağustos ayında kabul edildi. AİHM, 19 Eylül 2018’de Kavala’nın dava başvurusu hakkında hükümetten savunma istedi. 10 Ocak 2019’da Avrupa Konseyi de Kavala’nın AİHM’deki davasına müdahil olduğunu duyurdu. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti, AİHM’e ancak 5 ay sonra 13 Mart 2019’da cevap verdi; yani Kavala hakkında 16 ay sonra hazırlanabilen iddianameden sadece birkaç hafta sonra…

19 Şubat 2019 tarihli 657 sayfalık iddianamede Kavala’nın 2013 yılında yaşanan Gezi eylemlerini finanse edip, örgütlediği ve bu suretle hükümeti devirmeye teşebbüs ettiği öne sürüldü. İddianamede, Kavala’nın, telefon konuşmalarında Gezi’ye masa, sandalye götürülmesi gerektiği yönündeki sözleri, yaptığı birkaç yurtdışı seyahat de iddiaların kanıtı olarak gösterildi. Kavala dahil iddianamedeki 16 ismin Gezi eylemlerine 2011’den itibaren hazırlık yaptığı ve “tepe yönetim” olduğu iddia ediliyor.

“Gezi Parkı Olayları” adlı bu iddianame 4 Mart 2019 tarihinde İstanbul 30. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi. Açılan davanın 24-25 Haziran 2019 tarihlerinde Silivri’de görülen ilk duruşmasında Yiğit Aksakoğlu tahliye edildi ancak Kavala’nın tutukluluğunun devamına karar verildi.

Sanat yoluyla insan hakları savunuculuğu yapan Kavala, ülkenin demokratikleşme ve sivilleşmesine hizmet etmesi amacıyla Türkiye’nin önde gelen yayınevlerinden İletişim Yayınları’nın 1983’teki kuruluşuna öncülük eden isimler arasında. Kâr amacı gütmeyen kültür kurumu Anadolu Kültür A.Ş.’yi 2002’de kurmuştur. Aynı yıl Diyarbakır’daki kültür sanat ortamının canlanmasına katkıda bulunmak maksadıyla Diyarbakır Sanat Merkezi’ni, 2004’te de Kars Sanat Merkezi’nin kuruculuğunu üstlenmiştir. Adıyla müsemma Kültürel Mirası Koruma Derneği ile İstanbul’daki önemli kültür sanat merkezi ve tartışma alanlarından DEPO’nun da kuruluşunda yer alıp, çalışmalarına destek vermiştir.

Kavala kurucusu olduğu Anadolu Kültür’ün Yönetim Kurulu Başkanlığı’nın yanı sıra Açık Toplum Vakfı, TESEV, TEMA Vakfı, Tarih Vakfı, Diyarbakır Siyasal ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü, Türkiye Sinema ve Audiovisuel Kültür Vakfı gibi pek çok sivil toplum örgütünde kurucu üye, yönetim kurulu üyesi veya danışma kurulu üyeliği yapmıştır.

Kavala bugün Gezi Davası’nın baş sanığı ve kendisine isnat edilen suçlamalar dolayısıyla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıyla karşı karşıya.

8 Ekim 2019 tarihinde gerçekleşen üçüncü duruşmada da Kavala’nın tutukluluğunun devamına karar verildi. Davanın bir sonraki duruşması 24-25 Aralık 2019 tarihlerinde görülecek.

güncelleme: 14/10/2019, 13:42

1 Kasım 2017’de tutuklanan iş insanı Osman Kavala’ya yöneltilen suçlamalardan biri de “Gezi eylemlerinin yöneticisi olmak”tı. Osman Kavala’nın hapiste tutulmasına neden olan “Anayasal düzeni değiştirmeye teşebbüs” ve “Hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs” iddiaları 1 yıldan fazla süre iddianameye dönüşmedi. “Gezi Davası” iddianamesine giden süreç 16 Kasım 2018’de 13 hak savunucusu ve akademisyenin evlerine yapılan baskınla gözaltına alınmasıyla başladı.

İstanbul Emniyet Müdürlüğü’nün basınla paylaştığı bilgi notuna göre İstanbul, Adana, Antalya ve Muğla illerinde 20 kişi hakkında çıkartılan gözaltı kararının nedeni, bu kişilerin bir yılı aşkın süredir iddianame düzenlenmeksizin Silivri Cezaevi’nde tutulan ve “Gezi eylemlerini organize ve finanse ettiği” iddia edilen iş insanı Osman Kavala ile birlikte hiyerarşik bir düzen içinde hareket etmeleriydi.

Gözaltına alınan kişilerden 12’si 17 ve 18 Kasım 2018 tarihlerinde adli kontrol ve yurtdışı yasağı şartıyla serbest bırakılırken, Yiğit Aksakoğlu çıkarıldığı İstanbul 6. Sulh Ceza Hakimliği’nce “Türkiye Cumhuriyeti hükümetini ortadan kaldırmaya ve görevlerini yapmasına kısmen veya tamamen engellemeye teşebbüs etme” şüphesiyle tutuklandı.

19 Şubat 2019 tarihinde İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Gezi Parkı protestolarına ilişkin yürütülen soruşturma kapsamında iddianamenin tamamlanarak İstanbul 30. Ağır Ceza Mahkemesi’ne iletildiğini açıkladığında Osman Kavala’nın cezaevinde 1 yıl 4 ayı, Yiğit Aksakoğlu’nun ise  3. ayı dolmuştu.

4 Mart 2019 tarihinde İstanbul 30. Ağır Ceza Mahkemesi kendisine gönderilen iddianameyi kabul etti. 657 sayfadan oluşan bu iddianamede, aralarında 1 Kasım 2017’den beri tutuklu iş insanı Osman Kavala’nın ve Kasım 2018’de gözaltına alınan biri tutuklu dört kişinin de (Çiğdem Mater Utku, Ali Hakan Altınay, Yiğit Aksakoğlu, Yiğit Ali Ekmekçi) yer aldığı 16 kişi*, “Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevlerini yapmasını kısmen veya tamamen engellemeye teşebbüs” suçlanıyor ve ağırlaştırılmış müebbet hapisle cezalandırılmaları isteniyor. İddianamenin “Davacı Mağdurlar” kısmında Gezi protestoları döneminde başbakanlık görevini yürüten Recep Tayyip Erdoğan ile birlikte kabine üyesi 27 ismin yanı sıra  746 isim yer alıyor.

İddianame doğrultusunda açılan davanın ilk duruşması 24-25 Haziran 2019 tarihlerinde İstanbul 30. Ağır Ceza Mahkemesi’nde gerçekleşti. Duruşmada hazır bulunan 9 kişinin savunmalarını ** yaptığı duruşma sonucunda mahkeme heyeti Yiğit Aksakoğlu’nun tahliyesine ve hakkında adli kontrol tedbiri uygulanmasına, davanın diğer tutuklu sanığı Osman Kavala’nın tutukluluğunun ise devamına karar verdi.

18 Temmuz 2019 tarihinde gerçekleşen ikinci duruşmada davanın tutuksuz sanıklarına ilişkin avukatlarının savunmaları sonrası Osman Kavala’nın tutukluluğunun devamına karar verildi.

Atanan yeni mahkeme heyetiyle devam edilen üçüncü duruşma 8 Ekim 2019’da gerçekleşti. Sanık sorgularının yapıldığı duruşma sonrasında Osman Kavala için bir kez daha tahliye kararı çıkmadı.

>>> İddianameye dair Human Rights Watch tarafından hazırlanmış ayrıntılı analizi incelemek için tıklayınız.

* İddianamede “Şüpheli” sıfatıyla yer alan isimler şöyle: M. Osman Kavala, A. Mücella Yapıcı, A. Pınar Alabora, Can Dündar, Çiğdem Mater Utku, Gökçe Yılmaz, H. Meltem Arıkan, Hanzade Hikmet Germiyanoğlu, İnanç Ekmekçi, Ali Hakan Altınay, Mehmet Ali Alabora, Mine Özerden, Ş. Can Atalay, Tayfun Kahraman, Yiğit Aksakoğlu, Yiğit Ali Ekmekçi. 

** Yiğit Aksakoğlu’nun ve Osman Kavala’nın ilk duruşmada yaptıkları savunmaların tam metinlerine linklerden ulaşılabilir: (link 1 , link 2)

 
eshid/eşit haklar logo hafıza merkezi logo Netherlands Helsinki Committe logo
© 2019