Dava Takvimi

September 2020

Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
1
2
3
4
5
6
7
8
9
  • Özgür Gündem Ana Davası (Eren Keskin)
  • Rosa Kadın Derneği davaları (Gülcihan Şimşek)
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
  • Sevda Çelik Özbingöl
26
27
28
29
30
Cumartesi Anneleri/İnsanları
engelleniyor

İlk kez 27 Mayıs 1995’te bir araya gelen Cumartesi Anneleri/İnsanları, 24 yıldır gözaltında kaybedilenlerin akıbetini soruyor, faillerin bulunup yargılanması ve kaybetmelerin yeniden yaşanmaması için mücadele veriyor.

Türkiye’de 12 Eylül 1980 darbesinden bugüne toplam 1.352 kişinin gözaltında kaybedildiği tahmin ediliyor. Zorla kaybetmelerin en çok gerçekleştiği dönem, Cumartesi Anneleri/İnsanları’nın ortaya çıkışına da tanıklık eden 1993-95 yılları arası.

İnsan Hakları Derneği’nin (İHD) 1992 yılında, zorla kaybedilenler için “Kayıplar bulunsun” sloganıyla başlattığı kampanya, 1995’te Cumartesi Anneleri/İnsanları’nın mücadelesiyle hak büyük bir arama hareketine dönüştü.

İstanbul Galatasaray Meydanı’nda her cumartesi saat 12.00’de buluşarak barışçıl oturma eylemi düzenleyen Cumartesi Anneleri/İnsanları’nın gündemindeki ilk kayıp Hasan Ocak’tı.

İstanbul’da, 12-15 Mart 1995’te yaşanan Gazi Mahallesi olayları sonrası 21 Mart’ta gözaltına alınan Hasan Ocak, annesi Emine Ocak ve yakınlarının 55 gün süren ısrarlı arayışının sonunda, 15 Mayıs 1995’te kimsesizler mezarlığında bulundu. Öldürülmeden evvel ağır işkenceden geçirilmişti.

Hasan Ocak’ın bulunması için İnsan Hakları Derneği’nin (İHD) desteğiyle başlayan kampanya, cesedine ulaşılmasının ardından kayıplara karşı adalet arayan bir insan hakları mücadelesine dönüştü. 27 Mayıs 1995’te 15-20 kişilik bir grup, Galatasaray Meydanı’nda bir araya gelerek ilk oturma eylemini yaptı.

Taleplerini “Gözaltındaki kayıplar son bulsun, kayıpların akıbeti açıklansın, sorumlular bulunsun ve yargılansın” olarak duyurdular. 15-20 kişi başlayan eyleme katılanların sayısı zamanla binleri buldu. Her hafta, gözaltında kaybedilen bir kişinin hikâyesi anlatıldı, akıbeti soruldu.

Ancak Ağustos 1998’den itibaren polis, eyleme katılanlara her hafta cop ve biber gazıyla müdahale etti, katılanları gözaltına aldı. Bir yıla yakın sürecin ardından, 13 Mart 1999‘da Cumartesi Anneleri/İnsanları ara verdiklerini açıkladılar.

Yeniden buluşmaları için 10 yıl geçmesi gerekti. 31 Ocak 2009‘da yeniden Galatasaray Meydanı’ndaydılar. Aynı yıl müzik grubu Bandista, ‘Benim Annem Cumartesi’ isimli parçayı yayımladı.

Bu arada Birleşmiş Milletler, Bütün Kişilerin Zorla Kaybedilmeden Korunmasına Dair Uluslararası Sözleşme‘yi (Zorla Kaybedilme Sözleşmesi) 2007’de kabul ederek 2010 yılında yürürlüğe soktu. Ancak Türkiye, bu sözleşmeye hâlâ taraf değil.

2013’te Uluslararası Hrant Dink Ödülü, Cumartesi Anneleri/İnsanları’na verildi.

2015 ve 2016’da İstanbul’da meydana gelen bombalı saldırılardan sonra güvenlik gerekçesiyle Cumartesi Anneleri/İnsanları’nın etrafı polis kordonuna alınmaya başlandı. Oturma eylemine katılmak isteyenler aramadan geçirildi.

25 Ağustos 2018’de gerçekleşecek 700’üncü buluşma için destek çağrısı yapıldı. Ancak 25 Ağustos cumartesi sabahı bir araya gelen gruba, meydanda toplanmalarının Beyoğlu Kaymakamlığı imzalı bir kararla yasaklandığı bildirildi. Cumartesi Anneleri/İnsanları, İHD üye ve yöneticileri ile destek vermeye gelenlere tazyikli su, plastik mermi ve biber gazıyla müdahale edildi. Gözaltına alınan 47 kişi, yaklaşık 8 saat sonra serbest bırakıldı.

27 Ağustos 2018’de İHD İstanbul Şubesi’nde yapılacağı duyurulan basın açıklamasından birkaç saat önce, İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, Cumartesi Anneleri/İnsanları’nı “terör örgütlerine meşruiyet alanı açmaya çalışmak” ve “terör örgütlerinin sözcülüğünü yapmak”la itham etti.

Cumartesi Anneleri/İnsanları’na yönelik yasaklama tutumu, 700’üncü haftadan bu yana sürüyor. Sonraki haftalarda da Galatasaray Meydanı’nda buluşmalarına izin verilmedi, meydan polis bariyerleriyle kalıcı olarak kapatıldı. 701’inci haftada meydana yürümek isteyen gruba müdahale edildi, oturma eylemi Büyükparmakkapı Sokak’ta yapıldı. 702’inci haftadan bu yana Cumartesi Anneleri/İnsanları İHD İstanbul Şubesi önünde buluşuyor, Galatasaray Meydanı’na çıkmalarına izin verilmiyor.

PEN Duygu Asena Ödülü, 2019’da Cumartesi Anneleri/İnsanları’na verildi.

güncelleme: 12/02/2020, 12:08
 
eshid/eşit haklar logo hafıza merkezi logo Netherlands Helsinki Committe logo
© 2019