Dava Takvimi

August 2019

Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
...

Avukat ve insan hakları savunucusu Taner Kılıç, kurucusu da olduğu Uluslararası Af Örgütü Türkiye Şubesi’nin Onursal Başkanı. Türkiye’de insan hakları mücadelesinin önde gelen isimlerinden olan Kılıç, mülteci hukuku alanında çalışmalar yürüten, mültecilerin koşullarına eğilen ilk hukukçulardan. Kılıç aynı zamanda Mültecilerle Dayanışma Derneği’nin (Mülteci-Der) kurucu üyesi ve eski başkanlarından. 15 ay cezaevinde tutulan Kılıç, Büyükada Davası’nda tutuksuz yargılanıyor.

6 Haziran 2017’de İzmir’deki evinden alındıktan üç gün sonra “terör örgütü üyeliği” iddiası ile suçlanan Kılıç, tutuklanarak cezaevine gönderildi. Bu tarihte Uluslararası Af Örgütü Türkiye Şubesi’nin Yönetim Kurulu Başkanı’ydı. Tutuklandıktan sonra, 2018 Mart ayındaki Genel Kurul’da Onursal Başkan seçildi.

Kılıç’ın telefonunda güvenli mesajlaşma uygulaması ByLock olduğu iddiası ile Bank Asya’da aleni bir hesaba sahip olması “örgüt üyeliği” suçlamasına delil olarak gösterildi. 15 Temmuz darbe girişiminden sorumlu tutulan Gülen Hareketi’yle ilişkilendirildi. Uluslararası Af Örgütü’nün Kılıç’ın telefonuna yaptırdığı bağımsız iki teknik bilirkişi incelemesi ByLock uygulamasının indirildiğine ilişkin hiçbir iz bulunmadığını ortaya çıkardı. Nitekim Savcılık, bugüne kadar bu iddiayı destekleyen geçerli hiçbir kanıt sunamadı.

Kılıç, tutukluluğundan bir ay sonra yani 5 Temmuz 2017’de toplantıları polis tarafından basılarak gözaltına alınan ve ardından tutuklanan 10 hak savunucusunun 25 Ekim’deki tahliyesinden yalnızca bir gün sonra yani 26 Ekim’de, yargılandığı davada ilk kez duruşmaya çıktı. Ancak mahkeme tutukluluğunun devamına ve dosyasının 10 hak savunucusuna yönelik dava ile birleştirilmesine hükmetti. Daha sonra ise Kılıç’ın suç konusu yapılan hak savunucularının Büyükada’daki toplantısından “haberinin olduğu” iddia edildi.

Büyükada Davası altında Kılıç’ın yargılamasına devam edildi ve Kılıç dahil 11 hak savunucusunun davası 31 Ocak 2018’de İstanbul 35. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldü. Bu davada tahliye kararı verilse de üzerinden 24 saat geçmeden Kılıç hakkında yeniden “tutuklamaya yönelik yakalama kararı” çıkartıldı. 1 Şubat 2018’de tekrar tutuklandı.

Telefonuna hiçbir zaman Bylock uygulamasının indirilmediği İstanbul Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü tarafından hazırlanan raporla da kesin olarak tespit edilse de, Kılıç, 21 Haziran 2018’deki duruşmada yine tahliye edilmedi. Mahkeme bu kez de Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) kayıtlarını gerekçe göstererek Kılıç’ın telefonunda “güncelleme ve fabrika ayarlarına döndürme işlemi yapılıp yapılmadığının” incelenmesi için rapor alınmasını istedi ve 7 Kasım 2018’e duruşma tarihi verdi.

15 Ağustos 2018 tarihindeyse, dosya üzerinde yapılan aylık tutukluluk incelemesi neticesinde, İstanbul 35. Ağır Ceza Mahkemesi Kılıç’ın tahliyesine karar verdi.

Sivil toplum çalışmalarıyla bilinen, uzun yıllardır göç ve mülteci hukuku üzerine çalışmalar yürüten, baroların Mülteci Hakları Komisyonlarında aktif olarak yer alan Kılıç’ın yargılaması tutuksuz olarak devam ediyor. Ancak 15 ay cezaevinde tutulduktan sonra tahliye edilen Kılıç, hala hapis tehdidi altında.

İstanbul Büyükada’da “İnsan Hakları Savunucularının Korunması Dijital Güvenliği” başlıklı toplantı nedeniyle haklarında“Silahlı terör örgütlerine yardım etme” ve Silahlı terör örgütüne üye olma” suçlamalarıyla dava açılan 11 hak savunucusunun yargılandığı davanın son duruşması 16 Temmuz 2019’da yapıldı. İstanbul 35. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen duruşmada Mahkeme Başkanı, önceki celse dosyanın esas hakkındaki mütalaa için savcıya gönderildiğini ancak savcının değiştiğini belirtti. Duruşma savcısı da esas hakkındaki mütalaasını hazırlamak için süre talebinde bulundu. Büyükada Davası’nın bir sonraki duruşması 9 Ekim 2019’da yapılacak.

Avukat Öztürk Türkdoğan, İnsan Hakları Derneği’nin (İHD) Eş Genel Başkanı, Türkiye’de hak savunuculuğunun önemli isimlerinden biridir. Müzakere sürecinin devam ettiği dönemde Kürt sorununun çözümü çerçevesinde sürece katkı sunması amacıyla oluşturulan “Akil İnsanlar Heyeti”nde yer aldı. Heyetin Akdeniz bölge temsilciliğini yaptı ve çözüm için çabaladı. Sürecin akamete uğramasıyla beraber başlayan çatışmalı süreçte ise sokağa çıkma yasaklarının uygulandığı yerlerdeki hak ihlallerini takip etti. Bu çalışmaları nedeniyle hakkında soruşturma açıldı.

2016 yılının Nisan ayında, sokağa çıkma yasaklarının ilan edildiği ilçe ve kentlerle ilgili hak savunucuları tarafından hazırlanan raporlara ilişkin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Bu raporları yayımlayanların üzerine gidilmesi lazım,” şeklindeki açıklamasının ardından, Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV), MAZLUMDER ve Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES) ve İHD hakkında soruşturma başlatılmıştı. Türkdoğan da hakkında Türk Ceza Kanunu (TCK) 301’den soruşturma yürütülen kurum yöneticileri arasında. 2016 yılında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı Basın Bürosu tarafından Genelkurmay Başkanlığı’nın şikayeti üzerine başlatılan bu soruşturma halen devam ediyor.

Türkdoğan ayrıca İHD’nin, Ermeni Soykırımı’nın kabulü ve barış çalışmaları için yapılan çeşitli ziyaret ve görüşmeler gibi gerekçelerle hakkında soruşturma açılan 44 üye ve yöneticisinden biri. Türkiye’nin en köklü insan hakları kurumlarından, ülke genelinde 28 şubesi bulunan İHD’nin rapor ve açıklamalarında “Devletin ve kurumlarının manevi şahsiyetine hakaret edildiği, aşağılandığı” ve “örgüt propagandası yapıldığı” iddialarıyla başlatılan bu soruşturma da devam ediyor. Türkdoğan bu kapsamda 15 Mart 2018’de savcıya ifade verdi,  aynı yılın Nisan ayında ise ayrıntılı yazılı savunmasını sundu.

Türkdoğan, 9 Kasım 2017’de ise Ankara Yüksel Caddesi’nde, Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile ihraç edilen Nuriye Gülmen, Semih Özakça ve diğer eğitimcilerin “İşimi Geri İstiyorum” talebiyle yaptıkları oturma eyleminin 365. Gününde, İnsan Hakları Anıtı’nın polis çemberine alınması nedeniyle hazırladıkları raporu açıklamak isterken İHD üyeleri Sevim Salihoğlu, Derya Uysal ve Besra Varlı ile birlikte darp edilerek gözaltına alındı. Kabahatler Kanunu’na muhalefetten her birine 227’şer lira idari para cezası verildi. Türkdoğan ve diğerleri bu konuyu Anayasa Mahkemesi’ne taşıdı.

12 Eylül Darbesi’ne ilişkin davaya cuntacıların yargılanması için müdahil olan, hak ihlallerine karşı birçok davada mağdurların hakkını savunan Türkdoğan, Kürt sorununda barışçıl çözüm istediği için medya tarafından da hedef gösterildi.

İktidara yakınlığıyla bilinen Yeni Şafak gazetesi, 7 Aralık 2018’de manşetinden verdiği bir haberle Avrupa Parlamentosu’ndaki “Kürt Konferansı”nda yer alan isimlerden biri olan Türkdoğan’ı doğrudan hedef aldı. İHD’nin gazetenin bu haberi ile ilgili erişim engeli ve tazminat talebi ile başlattığı yasal süreçler devam ediyor.

Türkdoğan, Türkiye’de risk altında olan hak savunucularından biri; hakkında yürütülen soruşturmalar hala sürüyor, olası bir yargılama ve belki de hapis tehdidi ile karşı karşıya.

Gençay Gürsoy (1939), 1963 yılında İstanbul Tıp Fakültesi’nden mezun oldu. Aynı fakültede nöroloji dalında uzman, doçent ve profesör olarak çalıştı. Bu süre içinde toplam 4,5 yıl nöroradyoloji konusunda yurtdışında eğitim gördü ve araştırma yaptı. 1980 yılında aynı fakültede tam donanımlı bir nöroradyoloji laboratuvarının kurulmasına önayak oldu. 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi’nden sonra 1983’te 1402 sayılı Sıkıyönetim Yasası’na dayanılarak “bir daha kamu hizmetinde çalıştırılmamak üzere” görevinden uzaklaştırıldı. 1990’da Danıştay kararı ile kaybedilmiş haklarını geri alarak görevine döndü.

Bu dönemde BİLSAK ve EKİN-BİLAR çalışmalarında yer aldı. 1984’de “Aydınlar Dilekçesi” davasında yargılandı ve beraat etti. Nörolojinin çeşitli konularında uluslararası ve ulusal bilimsel dergilerde yayınlanmış yazılarını, kitap bölümü ve monografilerilerini, 1975-1990 dönemine ait gazete ve dergilerde çıkan toplumsal-siyasal içerikli yazılarını Bir Resimaltı adlı kitabında topladı.

Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi eski başkanı olan Gürsoy, İstanbul Tabip Odası genel sekreterliği, TTB Yüksek Onur Kurulu üyeliği, İstanbul Tabip Odası başkanlığı yaptı. İnsan Hakları Derneği ve İnsan Hakları Vakfı’nın da kurucuları arasında yer aldı. İstanbul Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Başkanlığı’nı yürüttü. 2006 yılında emekli oldu. Toplumsal Araştırmalar Kültür ve Sanat İçin Vakıf Başkanlığı’nı üstlendi. ÜNAS, TÜMAS, Özgürlük ve Dayanışma Partisi, HDK kurucu yönetimlerinde, Barış Girişimi, Barış Meclisi, Barış Bloku, Yurttaş Girişimi çalışmalarında yer aldı.

Gençay Gürsoy, “Bu suça ortak olmayacağız” bildirisini imzalayan Barış İçin Akademisyenler arasında yer aldı ve yargılandı. 37. Ağır Ceza Mahkemesi’nde devam eden yargılamanın 3. duruşmasında mahkeme, celse arasında Gürsoy’un şahsi Twitter hesabından yapmış olduğu paylaşımları ve t24.com.tr isimli internet sitesinde yapmış olduğu söyleşinin çıktılarını dosyaya eklediğini açıkladı. Gürsoy’un avukatı Meriç Eyüboğlu, mahkeme başkanının araştırma sonucunda dosyaya eklediği belgeler için “Mahkemenizce dosya içine alınan belgeleri bilmiyoruz. Hangi amaçla bu belgeler alınmıştır? İnceleyip beyanda bulunmak için süre talep ediyoruz” dedi. Mahkeme, süre talebini “yargılamayı uzatma amacı taşıdığı” kanaatiyle reddetti.

Kararını açıklayan mahkeme, “silahlı terör örgütü propagandası yapmak” suçunun işlendiğine dair kanaat oluştuğuna hükmederek Gürsoy’a 2 yıl 3 ay hapis cezası verdi. “Sanığın duruşmadaki olumsuz gözlemlenen tutum ve davranışları, pişmanlık duymamış olması” gerekçeleriyle cezada indirime gidilmedi.

“1 yıl 15 ay” olarak ifade edilen mahkumiyet kararı duruşma tutanağına şöyle geçti:

“Suçun işleniş şekli ve özelliği, sanığın suç tarihinde başkanı olduğu Türk Tabipleri Birliği ile birlikte bildiriden sonra bildiri içeriğine destek çıkar derecede açıklamalarda bulunması, bildiriden hemen sonra t24.com.tr adresinde yayınlanan dosyamıza çıktıları sunulan 15 Ocak 2016 tarihinde yapılan söyleşi ile şahsi sosyal medya hesabından dosyamıza çıktıları sunulan bildiriyi destekler ve sahiplenir şekilde sanığın beyanları ile tweetleri bulunduğu bir bütün olarak değerlendirildiğinde suçun işleniş şekli, sanığın suç tarihindeki konumu, yayınlanan suça konu bildirinin sanığın başkanı olduğu TTB tarafından da kabul edilmesiyle insanlar üzerinde oluşturduğu etkinin boyutu, sanığın bildiriden sonraki bildiriyi kabullenme ve sahiplenme iradesi böylelikle değerlendirilen sanığın kastının yoğunluğu, oluşan tehlikenin boyutu dikkate alınarak takdiren cezanın yasal alt sınırından ayrılıp teşdit sanığın 1 yıl 15 ay ile cezalandırılmasına karar verildi.”

Verilen ceza İstinaf Mahkemesi’nin kararından sonra kesinleşecek.

Gazeteci-yazar Nadire Mater, Türkiye’de hak mücadelesi ve basın özgürlüğü mücadelesinin önemli isimlerinden. Hak odaklı habercilik pratiklerini destekleyen IPS İletişim Vakfı’nın Yönetim Kurulu Başkanı olan Mater, bağımsız medya için mücadele veren Bağımsız İletişim Ağı (BİA) projeler danışmanıdır ve bianet.org’da çalışmalarını sürdürüyor.

Mater, kapatılan Özgür Gündem’in Nöbetçi Genel Yayın Yönetmenliği Kampanyası’na destek verdiği için hakkında dava açılan 39 isimden biri. Bu davada hapis ve para cezası aldı.

Özgür Gündem’in KHK ile kapatıldığı Ekim 2016 yılına dek çok sayıda soruşturma, dava ve sansürlerle karşı karşıya kalmasına karşı dayanışma göstermek, düşünce ve ifade özgürlüğünü savunmak amacıyla bu kampanyada yer almıştı Mater.

3 Haziran 2016’da Nöbetçi Yayın Yönetmenliği yaptığı Özgür Gündem’de yayınlanan haber ve yazılar suçlama konusu yapılırken, “terör örgütünün yayınlarını basmak veya yayınlamak” ve “terör örgütü propagandası yapmak” iddiasıyla ilk kez 7 Kasım 2016’da İstanbul 22. Ağır Ceza Mahkemesi’nde hâkim karşısına çıktı. Davanın 14 Şubat 2017 tarihli duruşmasında 10,5 yıla kadar hapisle cezalandırılması istendi, bir ay sonra 7 Mart’ta görülen davada “propaganda” suçlamasıyla 15 ay hapis cezası aldı. Bu ceza ertelendi. “Örgüt açıklamalarını basma ve yayınlama” suçlamasıyla ise 10 ay hapse denk gelen 6 bin TL para cezası verildi.

Mater’in 1999 yılında yayımlanan ve 5 dile çevrilip, birçok ödül alan Mehmedin Kitabı: Güneydoğu’da Savaşmış Askerler Anlatıyor çalışması, barış mücadelesinin, düşünce ve ifade özgürlüğünün simgelerinden biri haline geldi. O dönem kitap Genelkurmay Başkanlığı’nın ihbarıyla toplatılırken, Mater hakkında dava açıldı. Bu dava 2001 yılında beraatle sonuçlandı.

Ancak Mater bugün basın ve ifade özgürlüğünü savunduğu için hapis cezası aldı.

Mücella Yapıcı, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) üyesi ve Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi yöneticilerinden. Ayrıca 2012 yılında Taksim Meydanı ve Taksim Gezi Parkı’nı tehdit eden projelere karşı hukuksal ve toplumsal alanda mücadele etmek üzere oluşturulan Taksim Dayanışması temsilcilerinden. Yapıcı, 16 hak savunucunun yargılandığı Gezi Davası sanıklarından birisi ve ağırlaştırılmış müebbet hapis tehdidi ile karşı karşıya.

8 Temmuz 2013’te Gezi protestoları sırasında, aralarında Taksim Dayanışması üyelerinin de bulunduğu 50 kişi ile beraber gözaltına alınan Yapıcı, 11 Temmuz 2013’te serbest bırakıldı.

Daha sonra, gözaltına alınanlardan 26’sı hakkında  “örgüt kurmak ve yönetmek”, “polise mukavemet” ve “gösteri kanuna muhalefet” suçlamasıyla iddianame hazırlandı. Ancak bu iddianame savcının “Şüphelilerin hangi kanundaki hangi suç veya suçları işlemek için örgüt kurdukları veya yönettikleri anlaşılmadığından, şüphelilerin savunmalarının alınabilmesi için iddianamede açıklanması gerekir” demesi ile 10 Şubat 2014 tarihinde reddedildi.

Savcı değişimi ile el değiştiren soruşturmada ikinci bir iddianame hazırlandı. Bu ikinci iddianamede “görevli memura mukavemet” suçlaması çıkarıldı ve aralarında Yapıcı’nın da bulunduğu 26 kişi “örgüt kurmak ve yönetmek” ile “toplantı ve gösteri yürüyüşleri kanununa muhalefet” ile suçlandı. Lakin hazırlanan ikinci iddianamede de ilk iddianamenin ana ret gerekçesi olan “örgüt kurmak ve yönetmekle suçlanan kişilerin, bu örgütü neden kurduklarının belirtilmemiş olması” konusu belirtilmedi. Ancak bu iddianame yine de İstanbul 33. Asliye Ceza Mahkemesi’nce 17 Mart 2014 kabul edildi ve dava açıldı.

Bu davada Yapıcı’nın 17 yıla kadar hapsi istendi. Fakat 2015’te 26 sanıklı bu davanın tüm sanıklarının beraatine karar verdi.

Ancak ne bu iddianame ne de beraat kararlarıyla süreç kapanmadı. TMMOB’un o dönemki temsilcileri ve Taksim Dayanışması’ndan üç isim; Yapıcı ile beraber İstanbul Şehir Plancıları Odası Başkanı Tayfun Kahraman ve avukat Can Atalay şimdi de Osman Kavala ve 13 hak savunucusu ile birlikte Gezi Davası’nda yargılanıyor.

16 hak savunucusu “Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevlerini yapmasını kısmen veya tamamen engellemeye teşebbüs” ile suçlanıyor ve ağırlaştırılmış müebbet hapisle cezalandırılmaları isteniyor.

2015’teki beraat kararından 4 yıl sonra hazırlanan bu iddianame ise ilk Gezi soruşturmasını başlatan ve hala “FETÖ” soruşturmaları kapsamında aranan savcı Muammer Akkaş’ın topladığı delillere dayanıyor.

Mimar Yapıcı, Gezi’de meslek alanına ilişkin görevini yaptığı yani kentin yeşil alanını ve ağaçlarını korumaya çalıştığı için “darbe” ile suçlanıyor ve ağırlaştırılmış müebbet hapis tehdidi altında.

Yapıcı’nın da yargılandığı 16 sanıklı Gezi Davası’nın üçüncü duruşması 8-9 Ekim 2019 tarihlerinde gerçekleşecek.

İş insanı Osman Kavala, Türkiye’de sivil toplumun öncülerindendir. Kavala, 1982’de atıldığı aktif iş hayatı sırasında hem kurduğu şirketler hem de kurucuları arasında olduğu sivil toplum örgütleri aracılığıyla Türkiye’de demokrasi, insan hakları ve çokkültürlülük alanında faaliyetlere ön ayak olmuştur. 1999 İstanbul Depremi’nin ardından önayak olduğu dayanışma faaliyetlerinden sonra, tamamen sivil toplum alanına yönelmiştir. Birçok sivil toplum kuruluşunun kuruculuğunu üstlenen Kavala, bu kuruluşlar vesilesiyle kültürel çeşitliliğin tanınmasını, kültür-sanat diyaloğunu geliştirmeyi, kültürel işbirliğini güçlendirmeyi ve kültürel mirası korumayı hedeflemiştir.

Kavala, 18 Ekim 2017’de gözaltına alındı ve 15 gün gözaltında tutulduktan sonra 1 Kasım 2017’de “Gezi eylemlerinin yöneticisi olmak” ve “15 Temmuz darbe girişimine katılmak” suçlamalarıyla tutuklanarak Silivri Cezaevi’ne konuldu. Halen aynı cezaevinde tutuluyor.

Kavala hakkındaki soruşturma daha sonra genişleyerek yeni operasyonlara dönüştü. Bu kapsamda 2018 yılının Kasım ayında düzenlenen operasyonda, Yönetim Kurulu Başkanı olduğu Anadolu Kültür çalışanlarının da aralarında olduğu 13 akademisyen ve hak savunucusu gözaltına alındı. Gözaltına alınanlardan Yiğit Aksakoğlu tutuklanarak cezaevine gönderildi.

Kavala’nın tutuklanmasına “Anayasal düzeni değiştirmeye teşebbüs” ve “Hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs” iddiaları gerekçe gösterilse de 1 yıl 4 ay boyunca Kavala hakkındaki suçlamaları anlatan bir iddianame hazırlanmadı. Bu süre zarfında avukatlarının, “kişilerin adil yargılanma, belgelere ulaşma, masumiyet hakkını ihlal eden bir durum” diye niteleyerek, tahliye edilmesi istemiyle yaptıkları 20 başvurunun hepsi reddedildi.

Bu süre zarfında Kavala, tutukluluğuna dair hak ihlali olduğu gerekçesiyle Aralık 2017’de Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu. Anayasa Mahkemesi’ne 2017 yılının Aralık ayında yaptığı bireysel başvuru, 22 Mayıs 2019’da oy çokluğuyla reddedildi. Ret gerekçesinde iddianamede yer alan suçlamalar konusunda ısrar ediliyor ancak Anayasa Mahkemesi’nin kararına Mahkeme’nin Başkanı Zühtü Arslan da karşı çıkıyordu. Karşı oy kullanan 5 üyeden biri olan Arslan iddianameyi “Kavala’nın Gezi’ye katılması ve desteklemesi tek başına suçlu olduğunu göstermez,” sözleriyle eleştirdi, “başvurucunun tutuklanması için gerekli kuvvetli belirtinin soruşturma makamlarınca gösterilemediğini,” vurguladı.

Benzer bir başvuru Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) de yapıldı. 7 Haziran 2018’deki bu başvuru Ağustos ayında kabul edildi. AİHM, 19 Eylül 2018’de Kavala’nın dava başvurusu hakkında hükümetten savunma istedi. 10 Ocak 2019’da Avrupa Konseyi de Kavala’nın AİHM’deki davasına müdahil olduğunu duyurdu. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti, AİHM’e ancak 5 ay sonra 13 Mart 2019’da cevap verdi; yani Kavala hakkında 16 ay sonra hazırlanabilen iddianameden sadece birkaç hafta sonra…

19 Şubat 2019 tarihli 657 sayfalık iddianamede Kavala’nın 2013 yılında yaşanan Gezi eylemlerini finanse edip, örgütlediği ve bu suretle hükümeti devirmeye teşebbüs ettiği öne sürüldü. İddianamede, Kavala’nın, telefon konuşmalarında Gezi’ye masa, sandalye götürülmesi gerektiği yönündeki sözleri, yaptığı birkaç yurtdışı seyahat de iddiaların kanıtı olarak gösterildi. Kavala dahil iddianamedeki 16 ismin Gezi eylemlerine 2011’den itibaren hazırlık yaptığı ve “tepe yönetim” olduğu iddia ediliyor.

“Gezi Parkı Olayları” adlı bu iddianame 4 Mart 2019 tarihinde İstanbul 30. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi. Açılan davanın 24-25 Haziran 2019 tarihlerinde Silivri’de görülen ilk duruşmasında Yiğit Aksakoğlu tahliye edildi ancak Kavala’nın tutukluluğunun devamına karar verildi.

Sanat yoluyla insan hakları savunuculuğu yapan Kavala, ülkenin demokratikleşme ve sivilleşmesine hizmet etmesi amacıyla Türkiye’nin önde gelen yayınevlerinden İletişim Yayınları’nın 1983’teki kuruluşuna öncülük eden isimler arasında. Kâr amacı gütmeyen kültür kurumu Anadolu Kültür A.Ş.’yi 2002’de kurmuştur. Aynı yıl Diyarbakır’daki kültür sanat ortamının canlanmasına katkıda bulunmak maksadıyla Diyarbakır Sanat Merkezi’ni, 2004’te de Kars Sanat Merkezi’nin kuruculuğunu üstlenmiştir. Adıyla müsemma Kültürel Mirası Koruma Derneği ile İstanbul’daki önemli kültür sanat merkezi ve tartışma alanlarından DEPO’nun da kuruluşunda yer alıp, çalışmalarına destek vermiştir.

Kavala kurucusu olduğu Anadolu Kültür’ün Yönetim Kurulu Başkanlığı’nın yanı sıra Açık Toplum Vakfı, TESEV, TEMA Vakfı, Tarih Vakfı, Diyarbakır Siyasal ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü, Türkiye Sinema ve Audiovisuel Kültür Vakfı gibi pek çok sivil toplum örgütünde kurucu üye, yönetim kurulu üyesi veya danışma kurulu üyeliği yapmıştır.

Kavala bugün Gezi Davası’nın baş sanığı ve kendisine isnat edilen suçlamalar dolayısıyla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıyla karşı karşıya.

18 Temmuz 2019 tarihinde gerçekleşen ikinci duruşma da da Kavala’nın tutukluluğunun devamına karar verildi. Davanın bir sonraki duruşması 8-9 Ekim 2019 tarihlerinde görülecek.

Uzun yıllardır Türkiye’de insan hakları alanında mücadele veren adli tıp uzmanı Şebnem Korur Fincancı, Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) Yönetim Kurulu Başkanı’dır. Aynı zamanda vakfın ve Ceza Hukuku Araştırmaları Derneği’nin kurucu üyesidir.

Korur Fincancı hakkında, “Barış için Akademisyenler” bildirisini imzaladığı gerekçesiyle İstanbul 37. Ağır Ceza Mahkemesi’nde dava açıldı. Barış için Akademisyenler davalarının genel gidişatından farklı olarak karar aşamasına gelen dosyaya 13 Aralık 2018 tarihli dördüncü celsede “sanık tarafından Özgür Gündem Gazetesi’ne 12 Aralık 2018’de verdiği röportaj, 21 Aralık 2015’te Evrensel Gazetesine verdiği röportaj ve sanık tarafından TİHV başkanı sıfatıyla 3 Mart 2016’da Cizre ziyareti sırasında sınırlı gözleme dayalı ön inceleme raporu çıktıları dosyaya delil olarak,” eklendi.

Davanın 19 Aralık 2018’de görülen karar duruşmasında mahkeme tarafından 2 yıl 6 ay hapis cezasına mahkûm edilen Korur Fincancı’nın cezasında indirim veya erteleme yapılmadı, dosya istinaf incelemesi için Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderildi. Bu sırada İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı’nda Profesör olarak çalışmaktayken aldığı cezadan ötürü 2019 yılında “zorunlu olarak” emekli olmak durumunda kaldı.

Korur Fincancı, mesleki ömrünü işkenceyle mücadeleye adadı ve Türkiye’nin bu konuda kilometre taşlarından birisi oldu. Türkiye’de işkencenin yaygın olduğu ve yetkililerin işkencenin üstünü örttüğü 1990’larda, işkenceyi saptayan raporlar verdikçe ve tıp etiği üzerine yazılar yazdıkça, devletin baskı ve engellemeleriyle karşılaştı. Uğur Mumcu sanıkları hakkında verdiği rapordan sonra resmi makamlarca tehdit edildiğini açıkladı; görevden alınmasına dair gizli yazı ortaya çıktı. Mehmet Ağar’ın Adalet Bakanlığı sırasında Adli Tıp’ın Susurluk döneminde uygulanan imha mekanizmalarından biri haline dönmesine karşı etkin mücadele verdi. 1996’da Birleşmiş Milletler Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi adına, Bosna’nın Kalesija bölgesinde toplu mezarlardan çıkarılan cesetlerin otopsi çalışmalarına katıldı. 1999’da, Birleşmiş Milletler tarafından işkencenin saptanmasında uluslararası standart kılavuz olarak kabul edilen İstanbul Protokolü belgesinin oluşturucuları arasında yer aldı; daha sonra, protokolün uygulanması hakkında çeşitli ülkelerde eğitimler verdi. 2000’de, İnsan Hakları İçin Hekimler’in Güney Afrika’daki uluslararası çalışmasında, 2002’de Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) Kadına Yönelik Cinsel Şiddet Araştırması ve El Kitabı çalışmalarında yer aldı.

Uluslararası İşkence Rehabilitasyon Merkezi (IRTC) adına gittiği Bahreyn’de, turist kılığına bürünerek, denizde cesedi bulunan ve polise göre boğularak ölen gencin vücudundan doku örnekleri aldı. Örnekleri Türkiye’ye getirdi ve yaptığı otopside gencin, ailesinin de iddia ettiği gibi, gözaltında işkenceyle öldürüldüğünü tespit etti.

Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü eski Müdürü Adil Serdar Saçan’ın yaptığı işkenceleri kanıtladı. Ergenekon örgütü tarafından telefonlarının dinlendiği, kişisel bilgilerinin dosyalandığı gerekçeleriyle yaptığı müdahale başvurusu kabul edildi, birey olarak Ergenekon davasının tek müdahili oldu.

Korur Fincancı, 20 Haziran 2016’da Özgür Gündem gazetesiyle dayanışma amacıyla başlatılan Nöbetçi Genel Yayın Yönetmenliği kampanyasına katıldığı gerekçesiyle RSF Türkiye Temsilcisi Erol Önderoğlu ve gazeteci-yazar Ahmet Nesin ile birlikte “terör örgütü propagandası yapmak” iddiasıyla gözaltına alındı. 30 Haziran 2016 tarihinde serbest bırakıldı. İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi’nde açılan davanın 17 Temmuz 2019 tarihli duruşmasından beraat kararı çıktı. 

Avukat Eren Keskin, İnsan Hakları Derneği’nin Eş Genel Başkanı, Gözaltında Cinsel Taciz ve Tecavüze Karşı Hukuki Yardım Komisyonu’nun kurucusu, aynı zamanda Paris Barosu Konseyi’nin onursal üyesi. Hakkında “terör örgütü propagandası yapmak”, “Türk milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, devletin kurum ve organlarını aşağılamak”, “Cumhurbaşkanına hakaret”, “gazetede düzeltme ve cevap yazısı yayımlamamak” iddialarıyla açılmış birçok dava var.

Bu davaların büyük bir kısmı ifade özgürlüğü hakkını savunmak ve tutuklu gazetecilere sembolik destek sağlamak amacıyla 2013 ile 2016 yılları arasında yürüttüğü Özgür Gündem Eş Genel Yayın Yönetmeni sıfatı vesilesiyle açıldı. Keskin’in ifade özgürlüğü hakkını kullanan gazeteci ve yazarların haber ve yazıları dolayısıyla cezai yaptırımlarla hedef alındığı dava sayısı 100’ün üzerinde. Ayrıca Keskin’in dernek faaliyetleri kapsamında yaptığı açıklamalar ve yine cinsel işkenceden söz ettiği konuşmaları nedeniyle “devleti aşağılama” iddiasıyla ceza aldığı davalar da mevcut.

Barış ve insan hakları alanındaki çalışmaları dolayısıyla bugüne dek birçok uluslararası ödülün takdim edildiği Keskin’e son olarak Mayıs ayında Martin Ennals 2019 Ödülü verildi. 1994’te silahlı saldırıya uğrayan Keskin, 1995’te yazdığı bir yazıda “Kürdistan” kavramını kullandığı için 2,5 yıl ceza alıp 6 ay cezaevinde yattı. 2001’de bir kez daha silahlı saldırıya uğradı. Birçok kez tehdit mektubu aldı. Şu anda da uzun süreli hapis tehlikesiyle karşı karşıya.

Keskin hakkında açılan toplam dava sayısı 143 ancak kimi davalar birleştirildiği için bu sayı 122. Bu davalardan 10’u kesinleşti ve mahkûmiyetle sonuçlandı. Yalnızca 4 dosya düştü ya da Keskin hakkında beraat kararı verildi. Yargılaması devam eden 5, Yargıtay’da incelemesi süren 31, Bölge Adliye Mahkemesi yani İstinaf’ta incelenen ise 72 davası var Keskin’in.

Keskin’e verilen hapis cezalarının toplamı şu anda 17 yıl 2 ay 20 gün. Verilen para cezalarının toplamı da 359.912 TL. Bu cezaların 220.832 TL’si Yargıtay’ da incelemesi devam eden dava dosyalarında yer alıyor. Kesinleşen para cezası ise 139.080 TL. Keskin bu para cezalarının bir kısmını ödedi ve ödemeye devam ediyor.

Keskin en son 21 Mayıs 2019 tarihinde İstanbul 14’üncü Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen Özgür Gündem Davası’nda 3 yıl 9 ay hapis cezasına çarptırıldı.

17 Temmuz 2019′da 13. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen bir başka davada Keskin’in dosyası ayrılarak İstanbul 23. Ağır Ceza Mahkemesi’ndeki Özgür Gündem Ana Davası dosyası ile birleştirildi. Özgür Gündem Ana Davası’nın bir sonraki duruşması 28 Kasım 2019’da gerçekleşecek. 

İnsan Hakları Derneği (İHD) Diyarbakır Şubesi’nde 2012-2018 yılları arasında Şube Başkanlığı görevini yürüten Raci Bilici, “terör örgütü üyeliği” ve “terör örgütü propagandası yapmak” iddialarıyla açılmış çeşitli davalarda yargılanıyor. Diyarbakır 5. Ağır Ceza Mahkemesi’nde süren davadaki suçlamalar İHD şube başkanı olarak yürüttüğü çalışmalarla ve özellikle de “barış süreci” diye adlandırılan dönemle ilgili. Bu davada 2017 yılında 7 gün boyunca gözaltına alınan Bilici, yurt dışı yasağıyla serbest bırakıldı.

Cumartesi Anneleri eylemine katılması nedeniyle hakkında açılan başka bir soruşturma ise takipsizlikle sonuçlandı.  

Raci Bilici, karşılaştığı baskılar nedeniyle öğretmenlik mesleğinden 2017 yılında istifa etmek zorunda kaldı.

Uzun yıllardır insan hakları savunucusu olarak İHD’de çalışan Bilici, 2016-2018 yılları arasında derneğin Genel Başkan Yardımcılığı görevini de yürüttü. Bilici, Diyarbakır’da insan hakları ihlallerinin raporlanması ve belgelenmesi konusunda çalışmalarıyla tanınmakta.

Diyarbakır 5. Ağır Ceza Mahkemesi’nde devam eden davanın bir sonraki duruşması 21 Kasım 2019 tarihinde saat 09:20’de görülecek.

Yiğit Aksakoğlu, 2013’te gerçekleşen Gezi eylemleriyle ilgili yürütülen soruşturma kapsamında 16 Kasım 2018’de gözaltına alındığı tarihten bu yana tutuklu yargılanıyor.

Yiğit Aksakoğlu, Haziran 2013’teki Gezi Parkı protestoları ile ilgili olarak 2019 Şubat ayında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından tamamlanan iddianamede konusu şiddetsiz eylem olan bir toplantının yöneticiliğini yapmakla suçlanıyor ve bu suçlama nedeniyle 16 Kasım 2018’den bu yana tutuklu yargılanıyor.

Aynı gün gözaltına alınan ve sorgulanan 16 kişiden yalnızca Aksakoğlu, “Her ne kadar toplantıların içeriğine ulaşılamamış ve karanlıkta kalan yönleri olsa da”, mahkeme “bu toplantıların Gezi’den sonra tekrar sivil itaatsizlik ve şiddetsiz eylem adı altında yeniden çeşitli gösteri ve eylemlerin yapılmasına yönelik birtakım eğitimler ve konuşmalar düzenlendiği kanaatine ulaşıldığı (…)” gerekçesiyle tutuklandı.*

Evli ve iki çocuk sahibi olan Yiğit Aksakoğlu, hak temelli çalışan bir sivil toplum profesyonelidir. TESEV (Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı) ve İstanbul Bilgi Üniversitesi STK Eğitim ve Araştırma Birimi’nde çalışmıştır. 2011’den bu yana erken çocukluk dönemi üzerine çalışmalar yürüten Hollanda merkezli Bernard van Leer Vakfı’na danışmanlık yapmıştır ve hâlihazırda aynı vakfın Türkiye temsilciliği görevini yürütmektedir.

Yiğit Aksakoğlu’nun avukatları, 1 Mart 2019 tarihinde Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulundu.

“Gezi Parkı Olayları” iddianamesi 4 Mart 2019 tarihinde İstanbul 30. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi. Açılan davanın 24-25 Haziran 2019 tarihlerinde Silivri’de görülen ilk duruşmasında Yiğit Aksakoğlu tahliye edildi.

Davanın üçüncü duruşması 8-9 Ekim 2019 tarihlerinde gerçekleşecek. 

eshid/eşit haklar logo hafıza merkezi logo Netherlands Helsinki Committe logo
© 2019